የክሪፕቶ ኤርድሮፕ ማጭበርበር፦ ከቦርሳ ፈቃድ በፊት ምን ይፈትሹ?
የክሪፕቶ ኤርድሮፕ ወይም crypto airdrop በሚለው ፍለጋ ሰዎች አዲስ ቶከን ወይም የነፃ ሽልማት ዕድል ይፈልጋሉ። በኢትዮጵያ የክሪፕቶ ማህበረሰቦችም “crypto” እና “airdrop” የሚሉ ቃላት በአንድ ላይ ብዙ ጊዜ ይታያሉ። ነገር ግን በቦርሳዎ ውስጥ ያልጠየቁት ቶከን መታየቱ አንድ ፕሮጀክት እርስዎን በእውነት ሽልማት እየሰጠ መሆኑን አያረጋግጥም። አንዳንድ አጭበርባሪዎች የቶከን ስም ወይም መግለጫ ውስጥ የሚያሳዩትን ድረ-ገጽ እንዲከፍቱ ይገፋፋሉ፤ ከዚያም ቦርሳ እንዲያገናኙ ወይም ግልጽ ያልሆነ ግብይት እንዲፈርሙ ይጠይቃሉ።
Ethereum.org በደህንነት መመሪያው ውስጥ የኤርድሮፕ ማጭበርበር እንዴት እንደሚሰራ ያብራራል፤ ተጠቃሚው ወደ ማጭበርበሪያ ገጽ ተመርቶ ቦርሳውን እንዲገናኝ ወይም ግብይት እንዲያጸድቅ ሊጠየቅ ይችላል። አደጋው በቶከኑ ስም ብቻ አይወሰንም፤ አደገኛው እርምጃ ሊንኩን መክፈት፣ የግል ቁልፍ መግለጥ ወይም ሳይገባዎት የፈቃድ ግብይት መፈረም ሊሆን ይችላል።
ያልጠየቁት ቶከን ምን ማለት ነው?
የአደባባይ ብሎክቼይን ላይ ማንኛውም ሰው ቶከን ወደ አድራሻ ሊልክ ይችላል። ስለዚህ የቦርሳዎ መተግበሪያ ቶከን እንዳለ ቢያሳይም፣ ይህ ቶከን ሊሸጥ ይችላል፣ ፕሮጀክቱ ሕጋዊ ነው ወይም ኤርድሮፕ ተፈጽሟል ማለት አይደለም። የአጭበርባሪው ዓላማ አንዳንድ ጊዜ በቶከኑ ስም ውስጥ ያለ ድረ-ገጽ እንዲጎበኙ ማድረግ ነው። ያ ገጽ ከዚያ የseed phrase እንዲያስገቡ፣ የwallet ፍቃድ እንዲሰጡ ወይም የቶከን መላክ እንዲፈጽሙ ሊጠይቅ ይችላል።
የተጠራጠረ ቶከን ከመታየቱ በኋላ የሚያደርጉት ነገር አስፈላጊ ነው። ቶከኑን ወደ ሌላ አድራሻ በመላክ ለመሸጥ፣ ለማጥፋት ወይም ለመቀየር አትሞክሩ፤ እነዚህ እርምጃዎች ግብይት ሊፈርሙ ወይም አደገኛ ገጽ ሊጎበኙ ያደርጋሉ። በተጨማሪ የአድራሻ መረጃዎን በማህበራዊ ሚዲያ አታሳዩ። ቶከኑን በwallet ውስጥ መደበቅ የሚቻል ከሆነ፣ ያ ለመታየት የሚደረግ ቅንብር ብቻ ነው፤ በብሎክቼይን ላይ ያለውን እውነተኛ ቶከን አያጠፋውም።
የwallet ግንኙነት እና የtransaction ፈቃድ አንድ አይደሉም
ድረ-ገጽ ቦርሳን እንዲያገናኙ ሲጠይቅ፣ በተለምዶ የአድራሻዎን የህዝብ መረጃ እና የግንኙነት ጥያቄ ያያል። ግንኙነቱ ብቻውን የግል ቁልፍዎን ለገጹ አያሳይም። ነገር ግን ይህ ገጹ ደህንነቱ የተጠበቀ ነው ማለት አይደለም፤ አጭበርባሪ ገጽ የማይገባዎትን ፊርማ ወይም ግብይት እንዲፈቅዱ ሊያታልል ይችላል። ሊንኩ በቶከን ስም ወይም በማያውቁት መልዕክት ከመጣ፣ ገጹን አትክፈቱ እና አድራሻውን በራስዎ አትጻፉ።
የtoken approval ወይም ፈቃድ ግብይት ለሌላ የስማርት ኮንትራት አንዳንድ ቶከኖችዎን እንዲያንቀሳቅስ ፈቃድ ሊሰጥ ይችላል። የተፈቀደው መጠን ውስን ሊሆን ወይም ከፍተኛ የሆነ የገደብ መጠን ሊኖረው ይችላል። የwallet ማረጋገጫ መስኮት እያንዳንዱን የግብይት መረጃ ያሳያል፣ ግን ቴክኒካዊ ቃላትን ካላወቁ መስኮቱን በችኮላ አትረጋግጡ። ያልተጠበቀ የፈቃድ ጥያቄን ውድቅ ያድርጉ።
የኤርድሮፕ ገጽን በደህንነት ለመመርመር
ፕሮጀክቱ እውነተኛ መሆኑን ለማረጋገጥ የሚያስገርም የቶከን ስም ብቻ አይበቃም። በፕሮጀክቱ የታወቀ ኦፊሴላዊ ድረ-ገጽ በራስዎ ያግኙ፤ ከቶከኑ ውስጥ የተገኘውን ሊንክ እንደ ማረጋገጫ አትጠቀሙ። የኮንትራት አድራሻን ከፕሮጀክቱ ኦፊሴላዊ ሰነድ ጋር ያነጻጽሩ። የማህበራዊ ሚዲያ ተከታይ ብዛት ወይም የቡድኑ ፎቶ አስተማማኝነትን ብቻውን አያረጋግጥም።
- የቶከኑን ድረ-ገጽ ከራሱ ስም መግለጫ ውስጥ አትክፈቱ፤ ኦፊሴላዊ ምንጩን በራስዎ ይፈልጉ።
- የseed phrase፣ የግል ቁልፍ ወይም wallet password የሚጠይቅ ገጽን ወዲያውኑ ዝጉ።
- የwallet መስኮት ሲከፈት የሚፈርሙትን ይዘት እና የሚፈቀደውን መጠን ያንብቡ።
- የተጠራጠረ ገጽ ሲያስገናኝዎት፣ ግንኙነቱን ያቋርጡ፤ ግን የፈቃድ ግብይት ከፈረሙ ይህ ብቻ ፈቃዱን አይሰርዝም።
- ከዚህ በፊት ፈቃድ ከሰጡ፣ በታወቀ የብሎክቼይን መሣሪያ የኮንትራት ፈቃዶችን ይመርምሩ እና የማይፈልጉትን ይሰርዙ።
- የግል ቁልፍ ከተጋለጠ፣ ከዚያ ቦርሳ ጋር መለያየት እና ንብረቶችን በጥንቃቄ ማዛወር አስፈላጊ ሊሆን ይችላል።
“ነፃ ቶከን” የሚለው ቃል በራሱ የማጭበርበር ማስረጃ አይደለም፣ ግን ያልተጠየቀ ሽልማት የሚጠይቀው እርምጃ በጥንቃቄ መመርመር አለበት። እውነተኛ ፕሮጀክቶች የግል ቁልፍዎን ለማግኘት ምክንያት የላቸውም። በማያውቁት ሰው የተላከ ሊንክ ገንዘብ ያስገቡ ወይም አንድ ክሪፕቶ ወደ አድራሻ ይላኩ ቢልዎት፣ ያንን ጥያቄ እንደ ከፍተኛ አደጋ ይውሰዱ።
ከአደገኛ ፊርማ በኋላ ምን ይደረግ?
ያልታወቀ የግብይት ፈቃድ ከፈረሙ፣ ከዚያ ገጽ ጋር ተጨማሪ እርምጃ አትውሰዱ። የትኛው ኔትወርክ፣ ኮንትራት እና ቶከን እንደተጠቀሰ ከwallet ታሪክ ወይም ከብሎክቼይን ፍለጋ ያረጋግጡ። የድረ-ገጽ ግንኙነትን ማቋረጥ እና በብሎክቼይን ላይ የተሰጠ የtoken approval መሰረዝ ሁለት የተለያዩ ነገሮች ናቸው። ከፈቃድ መሣሪያ ጋር ሲሰሩ የትኛውን ኮንትራት እንደሚሰርዙ እና ትክክለኛ ኔትወርክ ላይ መሆንዎን ሁለት ጊዜ ያረጋግጡ።
የseed phrase ወይም የግል ቁልፍ ካስገቡ፣ ሚስጥሩ ተጋልጧል ብለው ይቁጠሩ። እርዳታ እሰጣለሁ ብሎ በግል መልዕክት የሚያነጋግር ሰው ቁልፉን እንዲልኩለት ከጠየቀ አትስሙት። Ethereum.org የግል መልዕክት በመጀመሪያ አያስጀምርም እና የቦርሳ ቁልፍ አይጠይቅም። የይለፍ ቃል ወይም seed phrase ለማንም አትስጡ። አዲስ ቦርሳ ካስፈለገ ከታመነ መሣሪያ ላይ በኦፊሴላዊው የwallet መመሪያ ብቻ ይፍጠሩ፤ ንብረትን ከማዛወር በፊት አድራሻውን እና ኔትወርኩን በጥንቃቄ ይፈትሹ። የጠፋ ገንዘብን እመልሳለሁ ብሎ ክፍያ የሚጠይቅ ሰውም ሁለተኛ ማጭበርበር ሊሆን ይችላል።
የሐሰት ኤርድሮፕ ገጾች የሚጠቀሙት የማሳመኛ ዘዴ
የማጭበርበሪያ መልዕክት ብዙ ጊዜ ጊዜ ያለቀ ወይም የመጨረሻ ዕድል እንደሆነ ይናገራል። ይህ አንባቢው ሳያነብ እንዲጫን ወይም እንዲፈርም ሊገፋፋው ይችላል። ሽልማት በቶሎ ካልተጠየቀ ይጠፋል የሚል ማስጠንቀቂያ እውነተኛነትን አያረጋግጥም። በማያውቁት መለያ የተላከ የኤርድሮፕ ዝርዝር፣ በተመሳሳይ ስም የተፈጠረ የማህበራዊ ሚዲያ መለያ እና በስህተት የተጻፈ የድረ-ገጽ አድራሻ አንድ ላይ ሊታዩ ይችላሉ። የሚገናኙትን ምንጮች ለይተው ካልፈተሹ የቶከኑ ስም ብቻ መመሪያ ሊሆን አይችልም።
የwallet መስኮት የፊርማ ጥያቄ ሲያሳይ፣ የሚፈቀደው ቶከን፣ መጠን፣ ኮንትራት እና የሚጠቀምበት ኔትወርክ ትክክል እንደሆኑ ይመልከቱ። አንዳንድ ግብይቶች የቶከን ገደብን ወደ ከፍተኛ መጠን ሊያደርሱ ይችላሉ፤ ይህ ለመደበኛ ጥቅም ምቹ ቢመስልም አደጋው ሰፊ ነው። መስኮቱ የሚያሳየውን መረጃ ካልተረዱ ጥያቄውን ይሰርዙ፤ መረዳት አልቻልኩም ማለት ለማንኛውም ፈቃድ መስጠት አይደለም።
አንድ ፕሮጀክት ትክክለኛ መሆኑን በሌላ መንገድ ለማወቅ የተለያዩ የማረጋገጫ ምንጮችን ይጠቀሙ። ኦፊሴላዊ ገጽ፣ የታወቀ ማህበራዊ መለያ እና የብሎክቼይን ኮንትራት መረጃ አንድ ላይ እንዲዛመዱ ይፈትሹ። ሶስቱ ካልተስማሙ ወይም የትኛው እንደሆነ ካልታወቀ፣ የቶከን ግብይት እና ፊርማ አቁሙ። አንድ አድራሻ ብዙ ተከታዮች አሉት ወይም ሌሎች ተጠቃሚዎች ተቀብለዋል የሚለው ማስረጃ ብቻ በቂ አይደለም።
የwallet ደህንነት ከኤርድሮፕ በላይ ነው
የኤርድሮፕ ማጭበርበር ብዙ ጊዜ የአድራሻ ማስመሰል፣ አስቸኳይ ቀነ-ገደብ እና ሀሰተኛ የድጋፍ መልዕክትን ያጣምራል። በዚህ ምክንያት የድረ-ገጽ አድራሻ ፊደል በፊደል መፈተሽ፣ የማህበራዊ መለያዎችን ከፕሮጀክቱ ዋና ገጽ መክፈት እና የማይታወቁ የግል መልዕክቶችን መተው ጥሩ መለመድ ነው። የEthereum ደህንነት ገጽ ነፃ ወይም ቅናሽ ያለው ክሪፕቶ ቃል ኪዳን እንደ ማጭበርበር ምልክት እንዲታይ ያስታውሳል።
ስለ የcrypto wallet seed phrase ደህንነት የተዘጋጀው የቀድሞ መመሪያ የምስጢር ቃላትን እና የመለያ ማስጠበቂያን ይመለከታል፤ ይህ ጽሑፍ በተለይ በኤርድሮፕ ገጾች ላይ የሚታዩ ሊንኮችን፣ የwallet ግንኙነትን እና የቶከን ፈቃድን ያብራራል። የእኛን የክሪፕቶ አደጋ እና አፈጻጸም ማዕከል ለተጨማሪ የደህንነት መመሪያ ይጎብኙ። ይህ ጽሑፍ የትኛውም ኤርድሮፕ ህጋዊ፣ ትርፋማ ወይም ለአንባቢው ተስማሚ መሆኑን አይመክርም፤ የግል ፋይናንስ ውሳኔ አይደለም።
ክሪፕቶ ግብይቶች የቴክኒክ አደጋ እና የገንዘብ ኪሳራ ሊያመጡ ይችላሉ። አንድ ማስታወቂያ ወይም የቦርሳ ማሳያ እውነተኛ ሽልማት ወይም የሚሸጥ ንብረት እንዳለ አያረጋግጥም። እርምጃው ግልጽ ካልሆነ አቁሙ፣ የግብይቱን ዝርዝር ከታመነ መረጃ ጋር ያነጻጽሩ እና የማይታወቅ ሰው ሚስጥራዊ ቁልፍ እንዲሰጡት አትፍቀዱ።
