Οι απάτες κρυπτονομισμάτων συχνά στηρίζονται στην πίεση, στην υπόσχεση σίγουρης απόδοσης ή σε έναν σύνδεσμο που μιμείται γνωστή υπηρεσία. Πριν στείλεις χρήματα ή συνδέσεις wallet, σταμάτησε και επαλήθευσε ποιος επικοινωνεί, ποια εταιρεία λειτουργεί την πλατφόρμα και τι ακριβώς ζητά. Η ESMA έχει δημοσιεύσει ελληνόγλωσσο ενημερωτικό δελτίο με προειδοποιητικά σημάδια απάτης σε κρυπτοστοιχεία.
Υπόσχεση εγγυημένων κερδών
Η διαβεβαίωση για γρήγορη, υψηλή και εγγυημένη απόδοση είναι ισχυρό προειδοποιητικό σημάδι. Οι αγορές κρυπτοστοιχείων μεταβάλλονται και κανένας άγνωστος συνομιλητής δεν μπορεί να αφαιρέσει τον κίνδυνο. Πρόσεξε προσφορές που απαιτούν άμεση κατάθεση για να «κλειδώσεις» μια ευκαιρία ή να πληρώσεις τέλος πριν από ανάληψη. Η πίεση να ενεργήσεις χωρίς χρόνο για έλεγχο είναι συχνό τέχνασμα.
Μια επαγγελματική ιστοσελίδα, γνωστό λογότυπο ή ψεύτικη μαρτυρία δεν αποδεικνύουν ότι η υπηρεσία είναι νόμιμη. Οι απατεώνες αντιγράφουν γραφικά και ονόματα πραγματικών εταιρειών, αλλά αλλάζουν ένα γράμμα στο domain ή χρησιμοποιούν στοιχεία επικοινωνίας που δεν αντιστοιχούν σε επίσημο μητρώο.
Προστάτεψε seed phrase και ιδιωτικό κλειδί
Η φράση ανάκτησης, δηλαδή seed phrase, και το ιδιωτικό κλειδί παρέχουν πρόσβαση στο πορτοφόλι. Μην τα στείλεις σε «υποστήριξη», μην τα καταχωρίσεις σε φόρμα που άνοιξε από μήνυμα και μην τα αποθηκεύσεις δημόσια. Μια νόμιμη υπηρεσία δεν χρειάζεται τη φράση ανάκτησης για να απαντήσει σε ερώτημα λογαριασμού. Όποιος τη ζητά μπορεί να ελέγξει τα κεφάλαια.
Μην υπογράψεις άγνωστη συναλλαγή επειδή ένας ιστότοπος ισχυρίζεται ότι επαληθεύει το wallet. Διάβασε τι ζητά η εφαρμογή και σε ποιο δίκτυο. Αν η υπογραφή δίνει ευρεία άδεια σε token ή μεταφέρει περιουσιακό στοιχείο, μπορεί να έχει συνέπειες. Κλείσε τη σελίδα και άνοιξε την εφαρμογή από επίσημη διεύθυνση που έχεις ήδη επαληθεύσει.
Έλεγξε εταιρεία και διεύθυνση ανεξάρτητα
Μην πατάς στον σύνδεσμο που σου έστειλε άγνωστος για να βρεις τα στοιχεία της εταιρείας. Πληκτρολόγησε ανεξάρτητα τη γνωστή διεύθυνση, βρες τα στοιχεία επικοινωνίας από επίσημο μητρώο και έλεγξε αν το domain ταιριάζει ακριβώς. Η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς δημοσιεύει ενημερώσεις για την αγορά κρυπτοστοιχείων στην Ελλάδα. Η αναζήτηση σε ανεξάρτητη πηγή είναι πιο αξιόπιστη από το μήνυμα του υποτιθέμενου συμβούλου.
Πρόσεξε άγνωστες πλατφόρμες ανταλλαγής και εφαρμογές που ζητούν εγκατάσταση αρχείου εκτός επίσημου καταστήματος. Επιβεβαίωσε τον εκδότη και την επίσημη σελίδα λήψης. Μια ψεύτικη εφαρμογή μπορεί να καταγράφει κωδικούς ή να εμφανίζει υπόλοιπο που δεν υπάρχει. Μην πληρώνεις με κρυπτονόμισμα, δωροκάρτα ή έμβασμα επειδή κάποιος ισχυρίζεται ότι έτσι θα «ξεμπλοκάρει» τα χρήματά σου.
Phishing σε email, SMS και κοινωνικά δίκτυα
Μηνύματα για κλειδωμένο λογαριασμό, ύποπτη συναλλαγή ή λήξη προσφοράς συχνά ζητούν να πατήσεις γρήγορα σε URL ή QR code. Κοίτα προσεκτικά τη διεύθυνση, το όνομα αποστολέα και τον τρόπο γραφής. Το HTTPS μόνο του δεν αποδεικνύει ότι ο ιστότοπος ανήκει στην πραγματική εταιρεία. Αν έχεις αμφιβολία, άνοιξε την εφαρμογή ή τον σελιδοδείκτη που έχεις ήδη επαληθεύσει.
Μια απάτη μπορεί να ξεκινήσει με προσέγγιση σε κοινωνικό δίκτυο και να μεταφερθεί σε ιδιωτική συνομιλία. Ο «μέντορας» μπορεί να δείχνει ψεύτικη οθόνη κέρδους, να ζητά μικρό ποσό στην αρχή και κατόπιν να απαιτεί μεγαλύτερη κατάθεση. Μην εκλάβεις μια μικρή ανάληψη ως απόδειξη ασφάλειας· μπορεί να χρησιμοποιείται για να κερδίσει εμπιστοσύνη.
Τι να κάνεις αν έστειλες χρήματα ή υπέγραψες
Σταμάτησε τις νέες μεταφορές και μη στείλεις δεύτερο ποσό για «τέλος ανάκτησης». Επικοινώνησε με την πραγματική πλατφόρμα από στοιχεία που βρήκες ανεξάρτητα και με την τράπεζα ή τον πάροχο πληρωμής, αν εμπλέκεται. Αποθήκευσε μηνύματα, URL, διευθύνσεις συναλλαγών, hash, αποδείξεις και ημερομηνίες. Αν εκτέθηκε κωδικός, άλλαξέ τον από καθαρή συσκευή και ενεργοποίησε πολυπαραγοντικό έλεγχο.
Αν υπέγραψες έγκριση token, χρησιμοποίησε μόνο επίσημα εργαλεία του αντίστοιχου δικτύου για να ελέγξεις και, όπου επιτρέπεται, να ανακαλέσεις την άδεια. Μετακίνησε τα υπόλοιπα σε ασφαλές πορτοφόλι μόνο αφού βεβαιωθείς ότι η συσκευή και η φράση ανάκτησης δεν έχουν εκτεθεί. Η ανάκληση δεν εγγυάται επιστροφή κεφαλαίων και λάθος ενέργεια μπορεί να προκαλέσει πρόσθετη απώλεια.
Σημάδια που πρέπει να σε κάνουν να σταματήσεις
Πάρε χρόνο όταν ακούς εγγυημένο κέρδος, όταν άγνωστη επαφή απαιτεί άμεση πληρωμή, όταν ζητά seed phrase, όταν η URL έχει ορθογραφική παραλλαγή ή όταν δεν βρίσκεις επαληθεύσιμα στοιχεία εταιρείας. Μην κατεβάζεις ύποπτο αρχείο, μην πληρώνεις σε άγνωστη διεύθυνση και μη βασίζεσαι σε τηλέφωνο που σου έδωσε ο ίδιος ο αποστολέας.
Οι προειδοποιήσεις δεν αποτελούν πλήρη κατάλογο κάθε πιθανής απάτης. Έλεγχε ανακοινώσεις της εθνικής αρχής και της ESMA. Αν μια πρόταση είναι πιεστική και δεν μπορείς να την επαληθεύσεις, μην προχωρήσεις μέχρι να πάρεις ανεξάρτητη επιβεβαίωση.
Πριν εγκρίνεις συναλλαγή
Έλεγξε τον αποστολέα, την ακριβή διεύθυνση, τον δικαιούχο, το δίκτυο και την άδεια που ζητά το wallet. Ρώτησε αν ελέγχεις εσύ τα ιδιωτικά κλειδιά. Μην εμπιστεύεσαι screenshot υπολοίπου ή υπόσχεση απόδοσης ως απόδειξη πραγματικών κεφαλαίων. Κράτησε το seed phrase εκτός διαδικτύου και μη δίνεις σε κανέναν πρόσβαση.
Για να μειώσεις τον κίνδυνο από απάτες κρυπτονομισμάτων, επαλήθευσε κάθε υπηρεσία από επίσημη πηγή και αντιμετώπισε την πίεση ή τα αιτήματα για μυστικά στοιχεία ως αφορμή για παύση. Δες την ελληνική ενημέρωση της ESMA για απάτες κρυπτοστοιχείων και τις ανακοινώσεις της ελληνικής αρχής.