Kripto-zorroaren berreskuratze esaldia da autocustodia erabiltzen duten zorro askoren babes nagusietako bat, baina ezin da kontu baten pasahitz arrunt batekin nahastu. Zorro batzuek hitz-zerrenda bat ematen dute gako pribatuak berreskuratzeko; beste batzuek beste berreskuratze eredu bat izan dezakete. Hitz horiek galtzen badira, telefono berriak ez du berez sarbidea berreskuratzen. Norbaitek esaldia lortzen badu, aktiboak mugi ditzake. Horregatik, sortzean, gordetzean eta behar izanez gero berreskuratzean jarraitu beharreko pausoak ulertzea komeni da, oraindik diru kopuru handirik sartu aurretik.

Esaldiak zer egiten duen eta zer ez

Berreskuratze esaldia hitzen zerrenda ordenatua izaten da, normalean aplikazioak zorroa sortzean erakusten duena. Zorro bateragarri batean sartu daiteke gako multzoa berreraikitzeko, baina ez da txanponak gordetzen dituen fitxategi bat. Aktiboak bloke-katean daude; zorroak gakoak erabiltzen ditu helbide horietatik transakzioak baimentzeko. Esaldi bera ez da beti bateragarria marka, sare eta ezarpen guztiekin. Berreskuratu aurretik, jatorrizko zorroaren dokumentazioa begiratu behar da, esaldi mota, sareak eta deribazio-bidea bateragarriak direla egiaztatzeko.

Ez da komeni hitz guztiak artikulu batean, mezu batean edo pantaila-argazki batean jartzea. Argazki bat hodeiko kopietan, galerian, gailuen sinkronizazioan edo aplikazio baimenetan gorde daiteke erabiltzaileak espero ez duen moduan. Ohar digital batek bilaketa, malware edo kontu arriskutsu baten bidez agerian gera dezake. Erabiltzaileak hala ere euskarri digital bat aukeratzen badu, bere mehatxu-eredua eta enkriptatzea ulertu behar ditu; baina hasierako arau erabilgarria da esaldia ez idaztea konektatutako gune edo elkarrizketa batean.

Babeskopia fisikoa prestatu

Idatzi hitzak zorroak erakusten duen ordena zehatzean, eta kopiatu bakoitza argi irakurtzeko moduan. Zorro askok hitzak egiaztatzeko urrats bat eskaintzen dute; osatu hori, letra bat edo kokapen bat oker egoteak berreskuratzea ezinezko egin baitezake. Gorde kopia leku pribatu eta kalteetatik babestuan, besteen sarbiderik gabe. Babeskopia bat baino gehiago egiteak sute edo galera arriskua murriztu dezake, baina kopia gehigarri bakoitzak lapurreta edo aurkikuntza arriskua ere gehitzen du. Aukeratu kokapena eta kopia kopurua zure egoera errealaren arabera.

Ez erakutsi esaldia telefono dei batean, urruneko laguntza saio batean edo sare sozialeko mezu batean. Zorro baten benetako laguntza talde batek ez du zure berreskuratze esaldia behar arazo tekniko bat aztertzeko. Norbaitek web orri batean, QR kode batean edo zuzeneko mezu batean sartzeko eskatzen badizu, eten eta egiaztatu helbidea aplikazio edo dokumentazio ofizialetik abiatuta. Phishing orri batek marka baten itxura har dezake eta esaldia idatzi bezain laster erabil dezake. Hitzak sekretu nagusia dira; ez dira identitatea egiaztatzeko kode bat.

Berreskuratzea probatu arrisku txikian

Gailua galdu aurretik, ikasi zer eskatuko duen berreskuratze prozesuak. Kendu edo berrezarri gabeko zorro batean proba bat egiteak sarbidea arriskuan jar dezake; beraz, erabili fabrikatzailearen proba funtzioa edo sortu baliorik gabeko zorro bat erakustaldirako. Ez sartu esaldia ausaz aurkitutako aplikazio batean bateragarritasuna egiaztatzeko. Gailu berrian instalatzen baduzu, deskargatu aplikazioa iturri ofizialetik eta egiaztatu esaldia sartzen ari zaren gailuak behar duen bidea dela. Hitzak onartzeak ez du esan nahi sare eta helbide guztiak automatikoki agertuko direnik.

Berreskurapenaren ondoren, egiaztatu helbide publikoak eta aktiboak sare egokian, transakzio txiki bat egin aurretik. Wallet askok sare edo kontu ezberdinetarako helbide bereiziak erakusten dituzte. Zorroa hutsik badago, horrek ez du zertan frogatu esaldia gaizki dagoenik; kontu mota edo deribazio-bide bat falta izan daiteke. Hori gertatzen bada, bilatu laguntza dokumentazio ofizialean, baina ez argitaratu esaldia. Berreskuratze lanak interfaze teknikoren bat erabil dezake, eta arriskua handia bada, ez inprobisatu sarean aurkitutako jarraibide ezezagunekin.

Galeraren edo iruzur saiakeraren aurrean

Telefonoa galdu baduzu baina esaldia pribatuan eta osorik badago, erosi edo prestatu gailu bateragarri bat, deskargatu software fidagarria eta berreskuratu jatorrizko dokumentazioari jarraituz. Esaldia beste norbaitek ikusi duela susmatzen baduzu, gailu garbi batean zorro berri bat sortzea eta aktiboak helbide berrira bidaltzea izan daiteke aukera, sareko kostuak eta aktiboaren bateragarritasuna kontuan hartuta. Mugimendua egin aurretik, egiaztatu helbide berria gailuan eta kontuan izan transakzioak ezin direla normalean atzera bota. Ez ordaindu ezezagun bati «berreskuratze zerbitzua» eskaintzeagatik.

Batzuetan esaldiaren ondoren beste pasahitz edo passphrase gehigarri bat ere erabil daiteke. Ez nahastu ohiko berreskuratze esaldiarekin: pasahitz gehigarri bat galtzeak beste kontu edo helbide multzo batera eraman dezake, eta enpresa bakoitzak modu desberdinean ezar dezake. Idatzi erabiltzen duzun konfigurazioa zure segurtasun planarekin bat etorriz, eta ez hartu beste erabiltzaile baten ezarpenak zuretzat berdinak izango direnik. Erreserba hori bereziki garrantzitsua da aplikazio desberdin batekin berreskuratzen saiatzean.

Kontrol zerrenda laburra

Dirua zorro batean gorde aurretik, egiaztatu bost gauza: zorroak zein berreskuratze eredu erabiltzen duen; hitzak behar bezala kopiatu dituzun; kopia fisikoa non dagoen; zein webgune edo aplikaziok inoiz ez duten zure esaldia eskatu behar; eta zer pauso egingo zenituzkeen gailua galduz gero. Egin galdera horiek familiako edo negozioko beste pertsona batek ere zure ordez zorroa berreskuratu beharko lukeen kontuan hartuta, baina ez partekatu sekretua. Planak erraza eta berrikusteko modukoa izan behar du, bestela akatsak egitea errazagoa da.

Kripto-zorroaren berreskuratze esaldia ez da pasahitz arrunta: kontrol teknikoa eman diezaioke eskuratzen duenari. Babestu lineaz kanpo, probatu berreskuratzeko prozedura arrisku txikiko egoeran eta bilatu laguntza dokumentazio egiaztatuan. Hitzak galtzea eta hitzak ezkutuan kopiatuak izatea bi arazo ezberdin dira, eta planak biak estali behar ditu. Wallet moten eta zaintza-arriskuen beste azalpen batzuk irakurtzeko, jo kripto-zorroen gidara edo aztertu euskarazko kripto-artikuluak.