Հայերեն որոնումների համար «կրիպտո գործարքների գրանցում» թեման միայն հարկային աղյուսակ չէ։ Հայաստանի Կենտրոնական բանկը սահմանել է կրիպտոակտիվներով կնքված գործարքների գրանցման, պահպանման և կարգավորող մարմնին տվյալներ ներկայացնելու պահանջներ։ Սա նախևառաջ ծառայություն մատուցողների գործառնական պարտականությունն է, ոչ թե հաճախորդի կողմից ԿԲ-ին ինքնուրույն հաշվետվություն ուղարկելու ընդհանուր պարտավորություն։ Օգտատիրոջ համար հարցը գործնական է. exchange-ի քաղվածքը և իր սեփական հաշիվների պատմությունը որքանո՞վ են համադրելի, եթե հարթակը փոխի ծառայությունը կամ տվյալների ձևաչափը։

Ով է գրանցում գործարքի տվյալները

ԿԲ-ի կայքում հրապարակված կանոնակարգը վերաբերում է ծառայություն մատուցող սուբյեկտների կողմից հաճախորդի հետ կամ հաճախորդի հաշվին կնքված գործարքներին, ներառյալ ինքնասպասարկման սարքերի միջոցով իրականացվող որոշ գործարքներ։ Փաստաթուղթը սահմանում է գրառումների կատարման և արխիվացման կարգ, տվյալների բովանդակություն ու ԿԲ ներկայացման ընթացակարգ։ Հաճախորդը չպետք է այս պահանջը շփոթի իր անձնական հաշվետվության կամ եկամուտների հարկային գնահատման հետ. դրանք տարբեր իրավական հարցեր են։

ԿԲ-ի ծառայություն մատուցողների էջը նաև բացատրում է, որ հարթակի գործարկումը, պահառությունը, հաճախորդի հաշվին առքուվաճառքը, գործարքի հանձնարարականի ընդունումը և ակտիվի փոխանցումը լիցենզավորման ենթակա ծառայությունների թվում են։ Հետևաբար նայեք ոչ միայն ապրանքանիշին, այլև հաշվի պայմանագրում նշված իրավաբանական անձին և կոնկրետ ծառայությանը։ Եթե օպերատորի անունը, լիցենզիայի կարգավիճակը կամ հաճախորդի հետ պայմանագիրը տարբեր են, այդ տարբերությունը պարզաբանեք նախքան նոր միջոցներ ուղարկելը։

Ի՞նչը պահել ձեր սեփական հաշիվներում

Թեև կարգավորող գրառումները պահում է ծառայություն մատուցողը, ձեր սեփական արխիվը կարևոր է։ Պարբերաբար ներբեռնեք պատվերների պատմությունը, գործարքների քաղվածքները, վճարները, ավանդներն ու դուրսբերումները։ Պահեք բնօրինակ CSV-ն կամ PDF-ը, ոչ միայն էկրանի լուսանկարը։ Գրանցեք հաշվի նույնացուցիչը, ակտիվի ամբողջական նշանը, զույգը, քանակը, գնանշման արժույթը, ժամային դրոշմը, հանձնարարականի ID-ն և fee-ի չափը։ Եթե հարթակը տվյալները միայն սահմանափակ ժամանակով է պահում, մի սպասեք, մինչև մուտքը փակվի։

Սեփական դրամապանակների միջև փոխանցումը համադրելու համար նշեք ուղարկող և ստացող հասցեները, ցանցը, գործարքի hash-ը, ժամանակը և ցանցային վճարը։ Դա օգնում է բացատրել, որ նույն ակտիվը տեղափոխվել է ձեր վերահսկած հասցեների միջև, այլ ոչ թե հարթակում նորից գնվել։ Այնուամենայնիվ, hash-ը ինքնին չի ասում՝ ով է իրավականորեն տիրապետում հասցեին, կամ ինչ հաշվապահական վերաբերմունք է կիրառվում։ Այդ հարցերը կախված են հանգամանքներից և կիրառվող կանոններից։

Քաղվածքի համադրումը գրանցման որակի ստուգում է

Գործնական ստուգում սկսեք պարզ հավասարումից՝ սկզբնական մնացորդ, գումարած մուտքերն ու գնումները, հանած վաճառքներն ու դուրսբերումները։ Համեմատեք ստացված գումարը exchange-ի վերջնական մնացորդի հետ։ Տարբերություն կարող է առաջանալ ժամանակային գոտու, հավաքական fee-ի, բաց պատվերի, փոխարկման, staking-ի կամ այն պատճառով, որ որոշ token-ներ չեն ներառվել արտահանման ֆայլում։ Մի ջնջեք տարբերությունը։ Գրեք՝ որ փաստաթղթից եք օգտվել, ինչ ճշգրտում եք արել և որ ամսաթվին։

Եթե գործարքի տողը բացակայում է, նախ խնդրեք հարթակից տվյալների արտահանում կամ պարզաբանում՝ պաշտոնական support-ի միջոցով։ Երբեմն օժանդակ թիմը տրամադրում է լրացուցիչ հաշվետվություն, բայց ձեր գաղտնաբառը, մեկանգամյա կոդը, seed phrase-ը կամ մասնավոր բանալին պահանջելը երբեք նորմալ չէ։ Պաշտոնական կարգավորողի էջը բացեք ինքնուրույն մուտքագրելով հասցեն, այլ ոչ թե անծանոթ հաղորդագրության հղմամբ։

2027 թվականի ժամկետը և ծառայության շարունակությունը

ԿԲ-ն նշում է, որ օրենքի ուժի մեջ մտնելու օրը Հայաստանում արդեն ծառայություն մատուցած անձինք պետք է գրանցվեն և լիցենզավորվեն մինչև 2027 թվականի հունվարի 31-ը, կամ դադարեցնեն համապատասխան ծառայությունը։ Այդ անցումային ժամկետը հաճախորդի համար օգտակար է հետևել, բայց ինքնին չի հաստատում, որ որևէ կոնկրետ բորսա հաստատված է, կամ որ գումարը հաստատ կվերադարձվի։ Ստուգեք ԿԲ-ի ընթացիկ ցանկը և հարթակի պաշտոնական հաղորդագրությունները։ Եթե մուտք կամ դուրսբերում սահմանափակվի, պահպանեք հաղորդագրությունը, հաշվի քաղվածքն ու բաց պատվերների տվյալները։

Ծառայություն մատուցողի տվյալների որակի հարցեր

Եթե հավելվածը չի տալիս ամբողջական հաշվետվություն, խնդրեք պաշտոնական support-ից փոխանցումների և պատվերների արտահանում՝ նշելով ժամանակահատվածը և հաշվի համարի վերջին թվերը։ Հարցրեք՝ արդյոք արտահանման մեջ ներառվում են չեղարկված պատվերները, partial fill-երը, վճարները, փոխարկումները և ներքին փոխանցումները։ Պատասխանի ամսաթիվը և հղումը պահեք ձեր արխիվում։ Exchange-ի անունը միայնակ բավարար չէ. նույն ապրանքանիշը կարող է մի քանի իրավաբանական անձի միջոցով առաջարկել պահառություն, առևտրային հարթակ կամ փոխանցման ծառայություն։

ԿԲ-ի ցանկում կարգավիճակ ստուգելիս համեմատեք իրավաբանական անձի անվանումը, գրանցման ձևը, հասցեն և թույլատրված ծառայության շրջանակը։ Մի օգտագործեք որոնման գովազդում երևացող նման անունով էջ։ Եթե բորսայի հայտարարությունը ասում է, որ սպասարկումը տեղափոխվում է այլ կազմակերպություն, պարզեք՝ ձեր պայմանագիրն ում հետ է, տվյալների արտահանման իրավունքը պահպանվում է արդյոք, և ինչ ընթացակարգով կարող եք դուրս բերել մնացորդը։ Տեղափոխման կամ նոր API-ով տվյալ փոխանցելուց առաջ վերանայեք հասանելիության թույլտվությունները։

Տվյալների համադրումը կատարեք պարբերաբար, ոչ միայն տարվա վերջում։ Շաբաթական կամ ամսական ստուգումն օգնում է շուտ գտնել չհամապատասխանող մնացորդ, ուշացած դուրսբերում կամ բացակայող գործարքի տող։ Եթե ձեր հաշվարկը չի համընկնում հարթակի ցուցադրած գումարի հետ, մի կլորացրեք մինչև որ թվերը «նստեն»։ Պահեք երկու տարբերակն էլ և տարբերության բացատրությունը։ Եթե անհրաժեշտ է, մասնագետին ներկայացրեք բնօրինակ CSV-ն, պայմանագիրը և hash-երը, ոչ թե միայն ամփոփ աղյուսակը։

Այս գործընթացը նաև գործնական ռիսկի հսկողություն է. տվյալների հասանելիությունը կարող է փոխվել, եթե ծառայությունը ժամանակավորապես դադարեցվի կամ հարթակը սահմանի նոր հաճախորդային ստուգում։ Նախապես արտահանված քաղվածքը չի երաշխավորում, որ միջոցները հասանելի կլինեն, սակայն այն կարող է օգնել հասկանալ մնացորդը և վիճարկել ակնհայտ բացը։ Արխիվը պահեք գաղտնագրված և պաշտպանված. մի ուղարկեք ամբողջական ֆինանսական պատմությունը հանրային չաթում կամ անհայտ support account-ին։

Գործնական checklist

  • Գտեք հարթակի իրավաբանական անձի ամբողջական անունը և ծառայության տեսակը։
  • ԿԲ-ի պաշտոնական էջում ստուգեք գրանցման ու լիցենզավորման ընթացիկ կարգավիճակը։
  • Ներբեռնեք հաշվի պատմությունը և պահեք սկզբնական ֆայլերը երկու առանձին վայրում։
  • Ցանցային փոխանցումները նշեք hash-ով, երկու հասցեներով և վճարով։
  • Հաշվի մնացորդի տարբերությունը բացատրեք փաստաթղթով, ոչ թե կլորացված գնահատմամբ։
  • Հարթակի փոփոխության մասին ծանուցումը կարդացեք և գնահատեք իրացվելիության ու մուտքի ռիսկը։

Լավ գրանցումը չի վերացնում շուկայի ռիսկը. token-ի արժեքը կարող է ընկնել, բորսայի order book-ը կարող է բարակել, իսկ փոխանցումը սխալ ցանցով կարող է անդառնալի լինել։ ԿԲ-ի պահանջների մասին նյութը կրթական է և չի փոխարինում իրավաբանի, հաշվապահի կամ հարկային խորհրդատուի խորհրդին։ Կրիպտոակտիվներում ներդրված գումարի մի մասը կամ ամբողջը կորցնելու վտանգ կա։

Գործարքների կատարման և հարթակների համար տեսեք exchange guides կենտրոնը և շարունակեք հայերեն գործարքների գրանցման թեմատիկ խումբը։