Perpetual funding rate ကဘာကို ဆိုလိုသလဲ

Perpetual futures ဆိုတာ သက်တမ်းကုန်ဆုံးရက်မရှိတဲ့ futures စာချုပ်ဖြစ်ပါတယ်။ စာချုပ်ဈေးနှုန်းက spot ဈေးနှုန်းနဲ့ အလွန်ကွာသွားမနေစေဖို့ exchange အများအပြားက funding rate ယန္တရားကို သုံးကြပါတယ်။ သတ်မှတ်ထားတဲ့အချိန်တိုင်း long နဲ့ short position ကိုင်သူအချို့အကြား ငွေပေးချေမှု ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ Rate အပေါင်းဖြစ်လျှင် တချို့ platform တွေမှာ long ဘက်က short ဘက်ကို ပေးတတ်ပြီး အနုတ်ဖြစ်လျှင် ပေးချေသူ ပြောင်းလဲနိုင်ပါတယ်။ အတိအကျဘယ်သူက ပေးရမလဲဆိုတာ သင်ကြည့်နေတဲ့ contract ရဲ့ စည်းမျဉ်းကို ဖတ်ပြီးမှ သိနိုင်ပါတယ်။

မြန်မာလို crypto ရှာဖွေမှုတွေမှာ funding rate၊ futures၊ perpetual၊ funding fee စတဲ့ အင်္ဂလိပ်စကားလုံးတွေကို ဒေသခံအသုံးအနှုန်းတွေနဲ့ ရောသုံးတတ်ပါတယ်။ ဒီဆောင်းပါးက အဲဒီစကားလုံးတွေကို ရှင်းပြပေမယ့် မည်သည့် exchange မှာအကောင့်ဖွင့်ရန်၊ long သို့မဟုတ် short position ယူရန် မညွှန်ကြားပါ။ Perpetual contract တွေမှာ margin၊ liquidation၊ trading fee၊ mark price အပြောင်းအလဲနဲ့ funding payment အားလုံး ပါဝင်နိုင်ပါတယ်။ Funding rate တစ်ခုတည်းက position တစ်ခုရဲ့ အန္တရာယ်ကို အပြည့်အဝမဖော်ပြပါ။

Rate အပေါင်းနဲ့ အနုတ်ကို သီးခြားနားလည်ပါ

Positive funding rate ကိုတွေ့ရင် လူတချို့က long position က အမြတ်ရနေတယ်လို့ ချက်ချင်းယူဆနိုင်ပါတယ်။ အမှန်မှာ rate ရဲ့ အဓိပ္ပါယ်က ပေးချေမှုဘက်ကို ဖော်ပြတာဖြစ်ပြီး ဈေးနှုန်းတက်မယ်၊ position အမြတ်ရမယ်လို့ မဆိုလိုပါ။ အချို့ exchange တွင် positive rate ဆိုရင် long က short ကို ပေးတတ်သော်လည်း contract အမျိုးအစားနဲ့ venue-specific အဓိပ္ပါယ်ကို အတည်ပြုပါ။ Negative funding ဖြစ်ရင် ပေးချေမှုလမ်းကြောင်း ပြောင်းနိုင်ပါတယ်။

အကောင့်ဖွင့်ထားတဲ့ platform မှာ “funding rate” နားက ရှင်းလင်းချက်၊ payment အချိန်နဲ့ ကိုယ့် position အမျိုးအစားကို ဖတ်ပါ။ တချို့ dashboard က နောက်ဆုံးသတ်မှတ်ထားတဲ့ rate ကိုသာပြပြီး တချို့က နောက် settlement မတိုင်မီ ခန့်မှန်းတန်ဖိုးကို ပြနိုင်ပါတယ်။ ဖော်ပြထားတဲ့ rate သည် နောက်ဆုံးတကယ်ယူမယ့်ငွေဖြစ်မယ်လို့ မယူဆပါနဲ့။ Position ကို ဘယ်အချိန်ဖွင့်ပြီး ဘယ်အချိန်ပိတ်မလဲဆိုတာလည်း funding payment ရှိမရှိကို ပြောင်းလဲနိုင်ပါတယ်။

Payment ကို အကြမ်းဖျင်းဘယ်လိုတွက်နိုင်သလဲ

ရိုးရှင်းသော နမူနာအနေနဲ့ position ရဲ့ notional value နဲ့ funding rate ကို မြှောက်ပြီး ခန့်မှန်းနိုင်ပါတယ်။ Notional 1,000 USDT ဖြစ်ပြီး rate 0.01% ဖြစ်တယ်လို့ ယူဆရင် အဲဒီ interval အတွက် ငွေပမာဏက ခန့်မှန်းအားဖြင့် 0.10 USDT ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဒီတွက်ချက်မှုက သင်္ချာနမူနာသာဖြစ်ပြီး လက်ရှိဈေးနှုန်း သို့မဟုတ် exchange တစ်ခုရဲ့ လက်တွေ့အခကြေးငွေ မဟုတ်ပါ။ အကောင့်ရဲ့ အမှန်တကယ်တွက်ချက်မှုမှာ contract multiplier၊ position size၊ currency unit နဲ့ platform ရဲ့ စည်းမျဉ်းတွေ ထပ်ပါနိုင်ပါတယ်။

Funding rate ကို position size မကြည့်ဘဲ နှိုင်းယှဉ်ခြင်းကလည်း လွဲမှားနိုင်ပါတယ်။ Rate တူညီပေမယ့် notional value ပိုကြီးတဲ့ position မှာ ငွေပေးချေမှုပမာဏ ပိုများနိုင်ပါတယ်။ တစ်ဖက်မှာ leverage တိုးခြင်းက notional ကို တိုးစေပြီး collateral နဲ့ liquidation အန္တရာယ်ကိုပါ ပြောင်းလဲစေနိုင်ပါတယ်။ အချိန်ပိုကြာကြာ position ကိုင်ထားလျှင် payment interval အကြိမ်ရေများလာနိုင်သော်လည်း rate က အမြဲတမ်းတူညီမယ်လို့ အာမမခံနိုင်ပါ။ Rate၊ size နဲ့ settlement time ကို အတူစစ်ပါ။

Settlement interval ကို platform မှာစစ်ပါ

တချို့ market မှာ funding payment ကို ရှစ်နာရီတစ်ကြိမ်တွက်တယ်ဆိုတဲ့ ဥပမာတွေကို တွေ့ရနိုင်ပေမယ့် အဲဒီအချိန်ကာလဟာ contract တိုင်းအတွက် စည်းမျဉ်းမဟုတ်ပါ။ Exchange သို့မဟုတ် contract တစ်ခုချင်းစီမှာ အခြား interval ရှိနိုင်ပြီး market အခြေအနေ သို့မဟုတ် product update ကြောင့် ပြောင်းလဲနိုင်ပါတယ်။ ထို့ကြောင့် rate ကို ဖတ်မီ contract symbol အပြည့်အစုံ၊ settlement countdown နဲ့ သက်ဆိုင်ရာ rules page ကို တစ်ပြိုင်နက်ဖွင့်ကြည့်ပါ။

Funding ကအမြတ်အာမခံချက် မဟုတ်ပါ

Positive funding ရမယ်လို့ မြင်ရတာကြောင့် long သို့မဟုတ် short trade တစ်ခုကို အမြတ်ရမယ်လို့ မဆိုလိုပါ။ Long position က payment ရနေရင်း coin ဈေးကျသွားလျှင် ရရှိတဲ့ funding ထက် ပိုကြီးတဲ့ loss ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ Short position က funding ရနေရင်း ဈေးတက်သွားလျှင်လည်း ဆုံးရှုံးနိုင်ပါတယ်။ Rate ကိုယ်တိုင်လည်း နောက် interval မှာ ပြောင်းနိုင်ပါတယ်။ Funding payment ဟာ စျေးနှုန်းပြောင်းလဲမှု၊ trading fee နဲ့ margin risk ကို ဖယ်ရှားမပေးပါ။

Leverage သုံးတဲ့အခါ collateral ပမာဏနဲ့ ဈေးနှုန်းအပြောင်းအလဲအပေါ် သက်ရောက်မှုကို သေချာနားလည်ပါ။ ဈေးနှုန်းက ကိုယ့်အနေအထားနဲ့ ဆန့်ကျင်ဘက်ကို ရွေ့သွားရင် maintenance margin လျော့ကျပြီး liquidation ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ Funding ကို ပေးချေရမယ်ဆိုရင် account balance သို့မဟုတ် margin အပေါ် သက်ရောက်နိုင်ပါတယ်။ Trading fee၊ spread၊ slippage နဲ့ collateral ထပ်ဖြည့်ရနိုင်မှုတို့ကို ပေါင်းစပ်စဉ်းစားပါ။ Rate ရဲ့ အပေါင်းအနုတ်ကိုသာ အာရုံစိုက်ပြီး အခြားကုန်ကျစရိတ်ကို မေ့မထားပါနဲ့။

Exchange နှစ်ခုကို တူညီတဲ့စာချုပ်နဲ့ နှိုင်းယှဉ်ပါ

Funding dashboard တွေက exchange နဲ့ data source အလိုက် ကွာခြားနိုင်ပါတယ်။ BTC perpetual တစ်ခုကို နှိုင်းမယ်ဆိုရင် quote currency၊ collateral အမျိုးအစား၊ contract multiplier၊ position size၊ settlement interval နဲ့ mark price စည်းမျဉ်းတို့ တူညီမှုရှိမရှိ စစ်ပါ။ အချိန်ကာလမတူတဲ့ rate ကို annualized ဂဏန်းအဖြစ် ပြောင်းပြီး တိုက်ရိုက်နှိုင်းတာကလည်း မှားယွင်းစေနိုင်ပါတယ်။ Annualized ဆိုတာ လက်ရှိ rate မပြောင်းဘဲ ဆက်ရှိမယ်လို့ ယူဆထားတဲ့ တွက်ချက်မှုပုံစံသာ ဖြစ်ပါတယ်။

တစ်နေရာမှာ rate ပိုမြင့်တယ်ဆိုရင် အဲဒီအချက်တစ်ခုတည်းနဲ့ ပိုကောင်းတဲ့ရွေးချယ်မှုလို့ မယူဆပါနဲ့။ Liquidity နည်းခြင်း၊ spread ကျယ်ခြင်း၊ trading fee မြင့်ခြင်း၊ deposit/withdrawal ရပ်နားခြင်းတို့က အခြားကုန်ကျစရိတ် သို့မဟုတ် အန္တရာယ်ကို တိုးစေနိုင်ပါတယ်။ အဓိက exchange ရဲ့ လက်ရှိစာမျက်နှာနဲ့ contract information ကို အရင်ဖတ်ပါ။ မသိတဲ့ website သို့မဟုတ် လူတစ်ယောက်က recovery phrase၊ password၊ private key တောင်းလာလျှင် မပေးပါနဲ့။

Position မဖွင့်ခင် စာရင်းတိုနဲ့ စစ်ပါ

ပထမဦးဆုံး ကိုယ်ကြည့်နေတဲ့ထုတ်ကုန်က spot မဟုတ်ဘဲ perpetual futures ဟုတ်မဟုတ် အတည်ပြုပါ။ နောက်တစ်ဆင့်မှာ rate ရဲ့ sign အဓိပ္ပါယ်၊ payer ဘယ်သူလဲ၊ နောက်ဆုံးပေးချေမယ့်အချိန်ကို သက်ဆိုင်ရာ exchange မှာဖတ်ပါ။ ပြီးလျှင် position notional၊ size၊ leverage၊ margin type နဲ့ fee တွေကို မှတ်ထားပါ။ ဈေးနှုန်းပြောင်းသွားလျှင် position ဘယ်လောက်အထိ ဆုံးရှုံးနိုင်မလဲ၊ collateral ဘယ်အချိန်အောက်ရောက်ရင် liquidation ဖြစ်နိုင်မလဲကိုလည်း ကြိုစဉ်းစားပါ။

ဒီစစ်ဆေးမှုက စျေးကွက်ကို ခန့်မှန်းပေးတာ မဟုတ်ပါ။ မသိသေးတဲ့အချက်ကို ဖော်ထုတ်ပြီး funding ဟာ စုစုပေါင်း risk ထဲက အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုသာဖြစ်ကြောင်း ပြသပါတယ်။ Contract ကို နားမလည်သေးရင် “funding ရနိုင်တယ်” ဆိုတဲ့အကြောင်းပြချက်နဲ့ အလျင်စလို position မဖွင့်ပါနဲ့။ အရွယ်အစားသေးသေးနဲ့ စမ်းသပ်ခြင်းတောင် ဆုံးရှုံးမှုရှိနိုင်ပါတယ်။ မိမိခံနိုင်တဲ့ပမာဏထက် ပိုကြီးတဲ့အန္တရာယ်ကို မယူပါနဲ့။

Primary source မှာ လက်ရှိသတ်မှတ်ချက်ကို ကြည့်ပါ

Binance ရဲ့ Futures အကူအညီစာမျက်နှာမှာ funding rate ရဲ့ အဓိပ္ပါယ်နဲ့ rate history ကို ကြည့်ရမယ့်နေရာကို ရှင်းပြထားပါတယ်။ Coinbase ကလည်း ၎င်း၏ perpetual futures ထုတ်ကုန်အတွက် funding payment နှင့် စာချုပ်အကြောင်းကို သီးခြားဖော်ပြထားပါတယ်။ ဥပမာအဖြစ်ပြထားတဲ့ rate သို့မဟုတ် interval ကို လက်ရှိစျေးနှုန်းအဖြစ် ကူးမသုံးပါနဲ့။ Exchange တစ်ခုချင်းရဲ့ စည်းမျဉ်းကွာနိုင်လို့ ကိုယ်အသုံးပြုမယ့် contract ကို အရင်စစ်ဆေးပါ။

Crypto market နဲ့ exchange အခြေခံသဘောတရားများကို CryptoSigy exchange guide မှာ ဆက်ဖတ်နိုင်ပြီး မြန်မာလို ဆောင်းပါးများကို CryptoSigy မြန်မာဘလော့ဂ် မှာ ကြည့်နိုင်ပါတယ်။ Funding rate ဟာ futures market အလုပ်လုပ်ပုံကို ရှင်းပြတဲ့ အချက်အလက်သာဖြစ်ပြီး crypto ဝယ်ရန်၊ ရောင်းရန် သို့မဟုတ် leverage အသုံးပြုရန် အကြံပြုချက် မဟုတ်ပါ။

Reference: Binance Futures funding rate guide နှင့် Coinbase perpetual futures overview။