# CARF og rafmynt á Íslandi 2026: hvað breytist fyrir notendur? CARF, eða *Crypto-Asset Reporting Framework*, er alþjóðlegur staðall um upplýsingaskyldu þjónustuveitenda sýndareigna. Á Íslandi hefur Skatturinn birt leiðbeiningar um að upplýsingaskráning hefjist 1. janúar 2026 og fyrstu skil vegna tekjuársins 2026 fari fram árið 2027. Fyrir notendur rafmynta er gagnlegt að skilja hvað kerfið nær til, hvaða upplýsingar þjónustuveitandi getur beðið um og hvernig þetta tengist eigin skattskilum. CARF er ekki sjálfstætt skattframtal sem einstaklingur sendir inn í stað framtalsins. Það snýst fyrst og fremst um upplýsingasöfnun og miðlun þjónustuveitenda sem falla undir reglurnar. Þetta breytir ekki því að hver einstaklingur þarf að kanna eigin skyldur samkvæmt gildandi skattareglum. Hér er yfirlit yfir tímalínu og praktísk gögn sem gott er að halda til haga. ## Hvað er CARF? Crypto-Asset Reporting Framework er samræmdur staðall um upplýsingar sem tilteknir þjónustuveitendur sýndareigna þurfa að halda utan um. Markmiðið er að skattayfirvöld geti fengið upplýsingar um eignarhald og viðskipti þegar reglurnar eiga við. Skatturinn segir að þjónustuveitendur sem eru upplýsingaskyldir þurfi að skrá upplýsingar um viðskiptavini og viðskipti þeirra og framkvæma áreiðanleikakannanir. Staðallinn nær ekki sjálfkrafa til allra einstaklinga sem eiga veski eða hafa einhvern tíma keypt rafmynt. Meginreglurnar beinast að þjónustuveitendum sem falla undir skilgreiningu og skyldur reglugerðarinnar. Það skiptir máli hvort notandi á í viðskiptum hjá slíkum aðila, hvar hann er skráður og hvaða reglur gilda um þjónustuna. Þegar þjónustuveitandi er erlendis getur upplýsingaskipti samt skipt íslenska skattgreiðendur máli. ## Tímalínan: 2026 og fyrstu skil 2027 Samkvæmt Skattinum hefst skráning upplýsinga frá 1. janúar 2026. Fyrstu skil til skattyfirvalda fara fram á árinu 2027 og varða tekjuárið 2026. Þjónustuveitendur sem voru starfandi áður en nýjar reglur tóku gildi þurftu einnig að huga að skráningu á tilskildum tíma. Þar sem þetta eru reglur í innleiðingu ættu notendur og fyrirtæki að lesa nýjustu leiðbeiningar, dagsetningar og reglugerðir beint frá Skattinum. Tímasetningin skiptir máli fyrir skráningu. Færslur frá fyrri árum hverfa ekki úr eigin bókhaldi, en upplýsingasöfnun samkvæmt CARF hefst samkvæmt þeirri tímalínu sem skattyfirvöld birta. Ekki draga þá ályktun að aðeins þarf að varðveita gögn frá 2026; fyrri færslur geta enn skipt máli við útreikning og framtal. ## Hvaða upplýsingar gæti þjónustuveitandi beðið um? Viðskiptavinir geta búist við að upplýsingaskyldur aðili biðji um gögn til að sannreyna hverjir þeir eru og hvar þeir eru skattskyldir. Skatturinn nefnir að áreiðanleikakannanir geti farið fram þegar viðskiptasamband hefst, reglulega meðan sambandið varir eða þegar aðstæður viðskiptavinar breytast, til dæmis heimilisfang. Því er ekki óvænt að þurfa að uppfæra persónuupplýsingar eða svara spurningum um búsetu. Ef upplýsingar eru rangar getur viðskiptavinur þurft að leiðrétta þær hjá þjónustuveitanda. Fylgdu alltaf öruggri innskráningu og opinberum leiðbeiningum; ekki senda lykilorð eða endurheimtarsetningu veskis í tölvupósti eða skilaboðum. Þjónustuaðili þarf ekki seed phrase til að sannreyna auðkenni. Þjónustuveitendur kunna að hafa sérstök eyðublöð eða ferli. Notandi ætti að lesa tilkynningu frá þeim aðila sem hann notar og staðfesta lén áður en hann skilar skjölum. Ef beiðni virðist óvenjuleg skaltu hafa samband í gegnum opinbera vefsíðu eða forrit, ekki svara óumbeðnum hlekk. ## CARF og eigið skattframtal eru ekki það sama CARF lýsir upplýsingaskyldu og upplýsingaskiptum. Skattskylda einstaklinga byggist áfram á íslenskum skattareglum og aðstæðum hvers og eins. Opinber leiðsögn Skattsins um rafmynt fjallar sérstaklega um móttöku, sölu, skipti milli rafmynta, greiðslu með rafmynt og eignafærslu. Sú leiðsögn er aðskilin frá skýrslugjöf þjónustuveitenda. Ekki gera ráð fyrir að upplýsingaskipti fylli sjálfkrafa út framtalið þitt eða að þjónustuveitandi hafi réttan útreikning á stofnverði. Viðskipti geta farið fram hjá fleiri en einum aðila eða í eigin veski. Þú berð áfram ábyrgð á því að kanna hvaða færslur eru skattskyldar og hvaða gögn þarf að varðveita. Ef viðskipti eru flókin eða umfangsmikil skaltu leita til Skattsins eða sérfræðings sem þekkir íslenskar reglur. ## Gögn sem einstaklingur ætti að halda saman Gott er að vista yfirlit frá hverri kauphöll eða þjónustuveitanda reglulega, ekki aðeins í lok árs. Haltu utan um dagsetningu, tegund viðskipta, eign, magn, gjöld og verðmæti í krónum þegar það er þekkt. Ef þú færir rafmynt milli eigin veskja skaltu varðveita viðskiptakennimerki og skýringar sem sýna að um eigin millifærslu hafi verið að ræða. Vistaðu einnig staðfestingar á kaupum, sölu, skipti, greiðslur með rafmynt og móttöku verðlauna eða annarra eigna. Skráðu hvaða gengi eða verðheimild þú notaðir og á hvaða tíma. Ef þjónustuveitandi hættir starfsemi eða lokar reikningi getur verið erfiðara að nálgast gömul gögn síðar. Taktu út skrár á læsilegu sniði og geymdu afrit á öruggum stað. CARF getur aukið samræmi milli upplýsinga hjá þjónustuveitanda og þeim gögnum sem notandi heldur sjálfur. Þess vegna er gagnlegt að bera reglulega saman yfirlit frá þjónustuveitendum við eigin færsluskrá. Ef tölur stemma ekki, finndu mismuninn áður en skattskil fara fram. ## Algengar ranghugmyndir Ein ranghugmynd er að CARF þýði að rafmynt sé nýtt eða sérstakt skattform. Staðallinn snýst um skýrslugjöf og upplýsingar; skattlagning fer eftir skattareglum sem gilda um viðkomandi tekjur eða ráðstöfun eigna. Önnur ranghugmynd er að öll veski sendi sömu upplýsingar. Reglurnar beinast að þjónustuveitendum sem falla undir upplýsingaskyldu, ekki sjálfkrafa hverri sjálfsvörsluveskisfærslu. Það er líka rangt að líta á skýrslu frá þjónustuveitanda sem fullbúið framtal. Gagnaskrá getur vantað upplýsingar um kaupverð, færslur á öðrum vettvangi eða eigin millifærslur. Hún getur hjálpað til við að stemma af gögn, en notandinn þarf að kanna heildarmyndina. ## Hagnýtur gátlisti fyrir 2026 Skoðaðu tilkynningar frá þjónustuveitendum sem þú notar. Uppfærðu auðkennis- og skattalegar upplýsingar í gegnum örugga innskráningu. Sæktu viðskiptayfirlit reglulega og haltu þeim saman við eigin skrá yfir færslur og millifærslur. Lesa skal leiðbeiningar Skattsins fyrir nýjasta framtal og reglur hvers tekjuárs; CARF kemur ekki í stað þess. Ef þú færð beiðni sem lítur út eins og svik skaltu ekki opna hlekkinn eða afhenda lykilorð. Hafðu samband við þjónustuveitandann í gegnum opinbera rás og staðfestu hvaða upplýsingar hann þarf og hvers vegna. CARF gerir skýrslugjöf markvissari, en nákvæm gögn og örugg samskipti eru enn á ábyrgð notandans.

Fleiri leiðbeiningar eru í miðstöð efnisins og á íslenska blogginu.